PUBLIKACJE

W pierwszej połowie lutego , po mniej więcej dwumiesięcznej przerwie, zapytaliśmy badanych o nastroje konsumenckie. Interesowało nas, czy muszą ograniczać wydatki na bieżące potrzeby, czy też udaje im się coś zaoszczędzić, czy dokonują oni większych zakupów bądź inwestycji i czy planują je w najbliższej przyszłości. Zapytaliśmy również o oczekiwania dochodowe oraz inflacyjne, a także o postrzegane perspektywy na przyszłość.

Oceny dotyczące stanu finansów gospodarstw domowych są trochę mniej korzystne od zarejestrowanych w grudniu ubiegłego roku. W stosunku do ostatniego pomiaru zmniejszył się udział badanych deklarujących, że w ich gospodarstwach domowych w ciągu ostatniego miesiąca udało się coś zaoszczędzić (z 54% do 50%), a zwiększyły się odsetki ograniczających wydatki na zaspokojenie bieżących potrzeb (z 37% do 41%) oraz pożyczających pieniądze na ich zaspokojenie (z 10% do 12%).

Trochę rzadsze są również deklaracje dotyczące większych – zarówno planowanych (spadek z 30% do 26%), jak i nieplanowanych (spadek z 20% do 16%) – zakupów oraz inwestycji dokonywanych w ciągu miesiąca poprzedzającego sondaż. Najwyraźniej styczeń, po okresie świątecznych wydatków, nie sprzyjał decyzjom o większych zakupach. Natomiast w stosunku do grudnia praktycznie nie zmienił się udział planujących większe inwestycje w perspektywie najbliższego miesiąca (19%).

Według wstępnego szacunku ceny towarów usług w styczniu 2026 roku w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego wzrosły o 2,2%¹Pokaż przypis. Inflacja konsumencka w poprzednich miesiącach była nieco wyższa, wynosząc odpowiednio 2,4% w grudniu, 2,5% w listopadzie i 2,8% w październiku. W stosunku do grudnia udział obawiających się szybszego tempa wzrostu cen zmienił się jedynie nieznacznie (22% wobec 23% w grudniu). Tak jak w poprzednich pomiarach zdecydowanie największa część ankietowanych uważa, ze ceny będą rosły w zbliżonym tempie jak w ciągu ostatniego roku (50%), a relatywnie niewielu sądzi, że będą rosły wolniej (13%, spadek o 3 punkty procentowe) bądź że nie będą rosły (7% wobec 4% w grudniu).

Oczekiwania dochodowe w lutym kształtują się na zbliżonym poziomie jak w grudniu. Więcej niż co trzeci badany uważa, że dochody jego gospodarstwa domowego w ciągu najbliższego roku wzrosną (37%), relatywnie niewielu obawia się ich pogorszenia (18%), a niezmiennie od kiedy monitorujemy tę kwestię, największa część sądzi, że pozostaną na tym samym poziomie (43%).

W postrzeganiu ogólnych perspektyw na przyszłość wśród badanych przeważają nieco obawy nad nadzieją (36% wobec 33%). Natomiast znaczną przewagę pesymizmu nad optymizmem notujemy w percepcji sytuacji gospodarczej w Polsce w perspektywie najbliższego roku (48% wobec 24%). Po zarejestrowanej w grudniu poprawie w tym obszarze, w lutym nastąpiło pogorszenie i obecne opinie są zbliżone do wcześniejszych.

Natomiast niezmiennie od roku w postrzeganiu sytuacji finansowej gospodarstw domowych w ciągu najbliższych dwunastu miesięcy silniej wybrzmiewa optymizm niż pesymizm (36% wobec 29%).

Po zarejestrowanej w grudniu poprawie w lutym nastąpiło pewne pogorszenie nastrojów środowiskowych. Można jednak zauważyć, że obecnie dostrzegany poziom obaw i nadziei w najbliższym otoczeniu badanych jest zbliżony do rejestrowanego wcześniej, tj. w październiku 2025 roku.

We wszystkich uwzględnianych obszarach badani w swoim najbliższym otoczeniu dostrzegają więcej obaw niż nadziei. Stosunkowo największa przewaga występuje w odniesieniu do sytuacji gospodarczej (51% wobec 18%), a najmniejsza w odniesieniu do sytuacji finansowej gospodarstw domowych (37% wobec 24%).

Na podstawie odpowiedzi na pytania dotyczące sytuacji ankietowanych, tj. zachowań konsumenckich, stanu ich finansów oraz przewidywań odnoszących się do poziomu dochodów, inflacji w ciągu najbliższego roku, a także prognoz sytuacji finansowej gospodarstw domowych oraz kondycji polskiej gospodarki, skonstruowano wskaźnik nastrojów konsumenckich (WNK)²Pokaż przypis. Pokazuje on, w ilu obszarach – spośród dziesięciu uwzględnionych w sondażu – respondenci wyrazili optymizm bądź udzielili odpowiedzi wskazujących na zadowolenie z sytuacji materialnej. Wskaźnik może przyjmować wartości od 0 – jeśli w żadnym z analizowanych obszarów respondent nie wyraził optymizmu – do 10 – jeśli we wszystkich analizowanych obszarach wyraził optymizm. Średnia wartość wskaźnika WNK dla ogółu badanych wynosi obecnie 3,7, czyli trochę mniej niż w grudniu. Można zatem stwierdzić, że badani wyrazili optymizm przeciętnie w czterech spośród dziesięciu obszarów uwzględnionych w sondażu – największa ich część wyraziła go w dwóch obszarach (17%), a tylko nieznacznie mniej – w trzech lub w czterech (po 16%).

Wartość wskaźnika zależna jest w pierwszej kolejności od położenia materialnego. Stosunkowo duży optymizm charakteryzuje ankietowanych o najwyższych dochodach (wśród osób o dochodach wynoszących co najmniej 9000 zł netto średnia wartość wskaźnika wynosi 5,2) oraz zadowolonych z warunków materialnych swoich gospodarstw domowych (4,5). Ponadto relatywnie wysokie wartości wskaźnika rejestrujemy wśród badanych w wieku 25–34 lata (4,4), absolwentów wyższych uczelni (4,3), mieszkańców dużych miast (4,2), a biorąc pod uwagę status społeczno-zawodowy – prowadzących własną działalność gospodarczą (4,2). Natomiast najniższe wartości wskaźnik osiąga wśród niezadowolonych z własnych warunków materialnych (1,8) oraz wśród rolników (1,9).