PUBLIKACJE

Wybory do Sejmu i Senatu odbędą się mniej więcej za rok, najprawdopodobniej w listopadzie 2027 roku. W dwóch kolejnych sondażach¹Pokaż przypis zapytaliśmy Polaków o poglądy na temat potencjalnych sojuszy między różnymi partiami i najbardziej pożądanych układów koalicyjnych w nadchodzących wyborach. Zapytaliśmy hipotetycznych wyborców o to, w jakiej konfiguracji, według ich opinii, powinny wystartować w tych wyborach ugrupowania tworzące obecną koalicję rządową. Interesowała nas również ocena zdolności koalicyjnych oraz wizja przyszłych sojuszy po prawej stronie sceny politycznej.

Według opinii niespełna jednej trzeciej (30%) ogółu uprawnionych do głosowania – w wyborach w 2027 roku ugrupowania tworzące obecną koalicję rządową, czyli Koalicja Obywatelska, Nowa Lewica, Polskie Stronnictwo Ludowe, Polska 2050 RP oraz Unia Centrum, powinny wystartować samodzielnie, każde pod własnym szyldem. Wśród potencjalnych uczestników przyszłorocznego głosowania opcja utworzenia przez obecnie rządzących jednej, wspólnej koalicji wyborczej ma poparcie 17% badanych. Co jedenasty z ankietowanych (9%) optuje za stworzeniem przez aktualnie sprawujących władzę najwyżej dwóch bloków wyborczych, trzech na stu (3%) widziałoby trzy–cztery odrębne bloki. Ponad jedna trzecia ogółu zdeklarowanych uczestników wyborów (35%) twierdzi, że kwestia konfiguracji, w jakiej wystartują w przyszłorocznych wyborach parlamentarnych ugrupowania tworzące obecną koalicję rządową, jest im zupełnie obojętna, zaś 6% nie ma w tej sprawie sprecyzowanej opinii.

W porównaniu z majem 2026 roku, kiedy raz pierwszy zadaliśmy respondentom to pytanie, oczekiwania ogółu Polaków zmieniły się nieznacznie. Minimalnie, o 2 punkty procentowe przybyło badanych, których zdaniem ugrupowania obecnej koalicji rządowej powinny wystartować w wyborach w ramach jednego wspólnego bloku. Jednocześnie liczby deklaracji obojętności, a także braku zdania w tej kwestii obniżyły się w sumie w tym samym stopniu. Pozostałe wybory mają niemal takie same odsetki wskazań jak w maju.

Analizując zróżnicowania socjodemograficzne można stwierdzić, że za wspólnym blokiem obecnie rządzących częściej niż inni opowiadają się osoby starsze, powyżej 55 roku życia (zobacz tabelę 8), mieszkańcy mniejszych, choć nie najmniejszych miast (od 20 000 do 99 999 mieszkańców) oraz największych aglomeracji (powyżej 500 000 mieszkańców), osoby dobrze oceniające swoją sytuację materialną, bardzo zainteresowane polityką, a także w ogóle nieuczestniczące w praktykach religijnych.

Oczywiście zdania na ten temat są podzielone – przede wszystkim z powodów politycznych, w zależności od stosunku do obozu rządzącego, sympatii partyjnych oraz poglądów politycznych.

Co zrozumiałe, za jednym wspólnym blokiem wyborczym częściej optują zwolennicy obozu rządowego – dwie piąte spośród nich (40%) opowiada się za wspólną koalicją wyborczą, a trzy piąte (w sumie 60%) życzyłoby sobie maksymalnie dwóch list. Natomiast sympatycy opozycji raczej nie życzą rządzącym wyborczego sukcesu, a więc częściej chcą ich maksymalnego rozdrobnienia w wyborach (43%). W porównaniu z poprzednim pomiarem z maja 2026 roku odsetek sympatyków opcji rządzącej optujących za wspólnym startem w wyborach partii tworzących obecną koalicję rządową wzrósł o 5 punktów procentowych, z 35% do 40%. Ubyło przy tym badanych opowiadających się za samodzielnym startem w wyborach każdego z tych ugrupowań (o 3 punkty procentowe, z 19% do 16%). Obniżyły się w tej grupie także deklaracje obojętności (o 4 punkty, z 19% do 15%).

Osoby o lewicowych poglądach politycznych najczęściej (29%) opowiadają się za wspólnym startem wszystkich ugrupowań koalicji rządzącej w nadchodzących wyborach, dalsze 18% widziałoby maksymalnie dwie koalicje (w sumie 47%). Jednak jednocześnie co piąta spośród nich (19%) wolałaby samodzielny start każdego z ugrupowań, zaś dla co czwartej (25%) jest to kwestia obojętna. Wśród pozostałych respondentów opcja samodzielnego startu każdego z ugrupowań tworzących dziś koalicję rządową jest wybierana najczęściej. Spośród badanych deklarujących poglądy centrowe co trzeci (33%) opowiada się za tym rozwiązaniem, natomiast co piąty (21%) preferuje wspólny start w ramach jednego bloku. Dwie piąte prawicowców (40%) jest zdania, że partie obecnej koalicji rządowej powinny startować indywidualnie, jednocześnie dla prawie takiego samego odsetka pytanych (41%) jest to sprawa obojętna. Tylko co jedenasty z respondentów o poglądach prawicowych (9%) podpowiadałby ugrupowaniom rządowym start w ramach jednej, wspólnej koalicji.

A jak wyglądają zróżnicowania opinii w elektoratach poszczególnych ugrupowań? Najsilniej za utworzeniem przed wyborami w 2027 roku jednej, wspólnej listy ugrupowań tworzących aktualnie koalicję rządową opowiadają się zdeklarowani zwolennicy KO (43%), nieco mniej zdecydowanie – wyborcy PSL (38%), zaś wyraźnie rzadziej – sympatycy Nowej Lewicy (25%). Warto zauważyć, że w tym ostatnim elektoracie opcja samodzielnego startu w wyborach przez każde z ugrupowań rządowych ma równie wielu zwolenników (25%). W sumie za startem w wyborach maksymalnie dwóch koalicji grupujących rządzące dziś ugrupowania opowiada się po ponad trzy piąte wyborców PSL i KO (po 62%) oraz prawie połowa elektoratu Nowej Lewicy (48%). Natomiast wśród wyborców partii opozycyjnych dominuje przekonanie, że najlepiej by było, gdyby każda z partii koalicji rządowej w wyborach 2027 roku wystartowała samodzielnie – sądzi tak 49% zwolenników PiS oraz 47–48% sympatyków obu Konfederacji. Również wśród wyborców niezdecydowanych ta opcja przeważa (30%) zaś za jedną koalicją wyborczą opowiada się 15% z nich.

Zapytaliśmy Polaków również o to, jak widzą sytuację przed wyborami po prawej stronie sceny politycznej – czy woleliby, by powstał jakiś nowy obóz zjednoczonej prawicy, czy żeby każde z wymienionych ugrupowań (Prawo i Sprawiedliwość, Stowarzyszenie Rozwój Plus Mateusza Morawieckiego, Konfederacja Wolność i Niepodległość oraz Konfederacja Korony Polskiej) wystartowało w tych wyborach samodzielnie. Wśród ogółu respondentów wyraźnie przeważa opcja indywidualnego startu w wyborach każdej z tych partii (45%), tylko co dziesiąty badany (10%) opowiada się za utworzeniem przez te ugrupowania jednego, wspólnego bloku. Dla 29% pytanych konfiguracja wyborcza partii prawicowych jest kwestią obojętną.

Jeden wspólny blok partii prawicowych preferuje prawie co czwarta (24%) z osób identyfikujących się z opozycją, czyli – jak należy sądzić – przede wszystkim z jej prawicowym obliczem, zaś dalsze 17% uważa, że najlepsze by były maksymalnie dwa bloki. W sumie zatem 41% prawicowców jest zdania, że ugrupowania prawej strony sceny politycznej przed wyborami w 2027 roku powinny wykonać jakieś kroki jednoczące i powołać jeden lub co najwyżej dwa bloki koalicyjne. Jednak podobnym poparciem (40%) cieszy się koncepcja, by każde z tych ugrupowań (PiS, Stowarzyszenie Rozwój Plus M. Morawieckiego, Konfederacja WiN oraz Konfederacja Korony Polskiej) poszło do wyborów samodzielnie.

Natomiast zarówno wśród respondentów utożsamiających się z opcją rządzącą, jak i w grupie respondentów lokujących się poza tym podziałem i niesympatyzujących z żadną ze stron najczęściej wybieranym wariantem jest indywidulany start w wyborach każdej z tych partii (47–48%). Startu partii prawicowych w jednym wspólnym bloku życzyłoby sobie tylko trzech na stu zwolenników aktualnie rządzącej opcji.

Podobnie wyglądają zróżnicowania opinii w zależności od deklarowanych poglądów politycznych. Osoby o poglądach lewicowych, a także centrowych zdecydowanie najczęściej (w obu przypadkach po 48% wskazań) wolałyby, żeby każde z ugrupowań prawicowych – PiS, Stowarzyszenie Rozwój Plus M. Morawieckiego, Konfederacja WiN oraz Konfederacja Korony Polskiej – wystartowało w nadchodzących wyborach parlamentarnych samodzielnie. Również zwolennicy prawicy najczęściej wybierają tę opcję (45%), przedwyborczego zblokowania tych ugrupowań w jakiejś formie życzyłaby sobie niespełna jedna trzecia (w sumie 31%), w tym 16% chciałoby tylko jednej, wspólnej koalicji wyborczej, zaś 13% – najwyżej dwóch bloków ugrupowań prawicowych.

We wszystkich elektoratach partyjnych także opcja samodzielnego startu w wyborach ugrupowań prawicowych cieszy się największą popularnością. Tylko wśród wyborców PiS generalnie więcej osób opowiada się za jakąś formą zblokowania ugrupowań prawicowych (w sumie 47%), przy czym 29% chciałoby jednej, wspólnej koalicji, zaś dalsze 16% widzi po prawej stronie maksymalnie dwa bloki. Zwolennicy obu Konfederacji w większości są za samodzielnym startem w wyborach, za utworzeniem jednego wspólnego bloku opowiada się jedynie 13% wyborców Konfederacji Korony Polskiej i 9% zwolenników Konfederacji WiN. Również sympatycy Rozwoju Plus Mateusza Morawieckiego w większości optują za indywidualnym startem w wyborach wszystkich partii prawicowych.

Wśród wyborców partii tworzących koalicję rządową także ta opcja przeważa, przy czym różnice w liczbach wskazań wynikają głównie z różnych odsetków głosów désintéressement w tej sprawie. Tylko wyborcy PSL w relatywnie większym, zauważalnym odsetku (26%) optują za utworzeniem bloków politycznych po prawej stronie, choć i tak w największej części (43%) są za samodzielnym startem każdego z analizowanych ugrupowań. Również sympatycy partii Razem (61%) oraz – mniej licznie – wyborcy niezdecydowani (41%) opowiadają się za indywidualną ścieżką każdego spośród prawicowych ugrupowań w przyszłorocznych wyborach.

Zapytaliśmy wyborców także o to, czy, ich zdaniem, ugrupowanie, które popierają, powinno wystartować w przyszłorocznych wyborach samodzielnie, wyłącznie pod własnym szyldem, czy też w jakiejś koalicji. Ogólnie rzecz biorąc wśród ogółu wyborców głosy na ten temat są podzielone, choć nieco większą popularnością cieszy się opcja koalicyjna (48%) niż start indywidualny (44%). Do swojej odrębności politycznej w największym stopniu przywiązani są zwolennicy Konfederacji WiN i Stowarzyszenia Rozwój Plus – odpowiednio 75% i 68% wyborców tych ugrupowań nie wyobraża sobie innej drogi, niż tylko samodzielny start w wyborach ich formacji. Także ponad połowa elektoratu Konfederacji Korony Polskiej oraz partii Razem (odpowiednio 59% i 51%) woli, żeby ich partia starała się o głosy wyborców indywidualnie i tylko na własną odpowiedzialność. Z kolei start w wyborach w jakimś układzie koalicyjnym preferują elektoraty Prawa i Sprawiedliwości (54%), Nowej Lewicy (63%) i Koalicji Obywatelskiej (62%), a w relatywnie największym stopniu – Polskiego Stronnictwa Ludowego (68%).

A jakie konfiguracje koalicyjne najbardziej odpowiadają elektoratom poszczególnych ugrupowań? W trakcie dwóch badań, we wrześniu i październiku br., zapytaliśmy o to respondentów. Przy czym trzeba zastrzec, że w przypadku niektórych ugrupowań, mimo uwzględnienia dwóch pomiarów, liczebności ich zwolenników są niskie, więc dotyczące ich wyniki należy traktować tylko orientacyjnie i interpretować z ostrożnością.

Zwolennicy Koalicji Obywatelskiej opowiadający się za startem swojej partii w układzie koalicyjnym jako potencjalnych koalicjantów widzą przede wszystkim Nową Lewicę (73%) i PSL (70%), wyraźnie rzadziej Polskę 2050 RP (41%), a ewentualnie w dalszej kolejności uwzględniają także możliwość politycznego współdziałania z partią Razem (21%) i Unią Centrum (18%).

Wzajemnie także wyborcy Nowej Lewicy jako pożądanego w wyborach widzą przede wszystkim KO (72%), a rzadziej – partię Razem (44%) i PSL (31%), a także ewentualnie Polskę 2050 RP (21%).

Szerszy jest wachlarz ewentualnych koalicjantów w deklaracjach wyborców Polskiego Stronnictwa Ludowego. Zwolennicy tej partii potencjalnych koalicjantów dostrzegają przede wszystkim w politycznym centrum, a więc wśród wyborców KO (73%) oraz Polski 2050 RP (70%), w dalszej zaś kolejności jako możliwy koalicjant wskazywana jest także Unia Centrum (28%). Wyborczych sojuszników sympatycy PSL dostrzegają także na umiarkowanej prawicy – Rozwój Plus (40%) oraz na lewicy – Nowa Lewica (37%). Co dziesiąty wyborca PSL chciałby koalicji z PiS (10%), co jedenasty z partią Razem (9%), a co trzynasty z Konfederacją WiN (8%). Blisko co siedemnasty (6%) sympatyk PSL za możliwe uznaje wyborcze współdziałanie z Konfederacją Korony Polskiej.

Z kolei elektorat partii Razem potencjalnego sojusznika w przyszłorocznych wyborach dostrzega przede wszystkim w drugiej z partii lewicowych – Nowej Lewicy (70%). W dalszej kolejności za możliwe uznaje współdziałanie z KO (36%) i Polską 2050 RP (31%), a także – w jeszcze odleglejszej perspektywie – z PSL (11%) i Unią Centrum (8%).

Wyborcy najsilniejszej partii opozycyjnej – Prawa i Sprawiedliwości – za naturalnych sojuszników w wyborach uznają przede wszystkim Konfederację WiN (56%) i – mimo wszystko – niegdysiejszych uchodźców z własnej partii – Rozwój Plus Mateusza Morawieckiego (50%). Ponad dwie piąte elektoratu PiS (41%) za możliwe uznaje wyborcze współdziałanie z antysemicką i prorosyjską Konfederacją Korony Polskiej Grzegorza Brauna. Inne partie mają dla elektoratu PiS raczej marginalną wartość koalicyjną, w bardzo odległej perspektywie dostrzegane są jeszcze – PSL (7%), Polska 2050 RP (6%), a nawet partia Razem (5%).

Dla elektoratu Konfederacji Wolność i Niepodległość najbardziej pożądanymi koalicjantami są rozwój Plus Mateusza Morawickiego (48%), Prawo i Sprawiedliwość (45%) oraz Konfederacja Korony Polskiej (44%). Jako ewentualni sojusznicy brani są jeszcze w drugiej kolejności – Koalicja Obywatelska (16%), Unia Centrum (10%), Polska 2050 RP (9%), PSL (9%), a nawet partie lewicowe – partia Razem (9%) i Nowa Lewica (8%).

Zdeklarowani wyborcy Konfederacji Korony Polskiej spośród wszystkich elektoratów w największym stopniu są przekonani o wyjątkowości i niepowtarzalności politycznej popieranej partii, co dziesiąty z nich (10%) uważa, że na scenie politycznej nie istnieje takie ugrupowanie, z którym KKP mogłaby wejść w przedwyborczy związek. Jako potencjalny sojusznik wskazywany jest przede wszystkim były współkoalicjant – Konfederacja WiN (76%). W kontekście wyborczym w dalszej kolejności brany jest jeszcze pod uwagę PiS (30%) i Stowarzyszenie Rozwój Plus (25%).

O sympatiach zwolenników Stowarzyszenia Rozwój Plus Mateusza Morawieckiego, zważywszy niewielką ich liczebność, możemy mówić tylko w przybliżeniu. Najbliżej jest im do Konfederacji WiN (62%), a także do – niegdyś macierzystej partii wielu jego członków – PiS (51%). W dalszej kolejności jako możliwi wyborczy sojusznicy pojawiają się jeszcze Konfederacja Korony Polskiej (34%) oraz Unia Centrum (27%).