CBOS Flash nr 24/2026
Nastroje konsumenckie w czerwcu
2026-07-03
|
Autor: Małgorzata Omyła-Rudzka
Posłuchaj
Audio generowane przez AI (ElevenLabs), może zawierać błędy
W drugiej połowie czerwca
1Pokaż przypis, po ponad dwumiesięcznej przerwie, zapytaliśmy Polaków o nastroje konsumenckie. Interesowało nas, czy muszą ograniczać wydatki na bieżące potrzeby, czy też udaje im się coś zaoszczędzić, czy dokonują oni większych zakupów bądź inwestycji i czy planują je w najbliższej przyszłości. Zapytaliśmy również o oczekiwania dochodowe oraz inflacyjne, a także o postrzegane perspektywy na przyszłość.
1.
Badanie „Nastroje konsumenckie” (10) zostało zrealizowane metodą wywiadów telefonicznych wspomaganych komputerowo (CATI – 80%) oraz wywiadów internetowych (CAWI – 20%) w okresie 22–25 czerwca 2026 roku na próbie dorosłych mieszkańców Polski (N=1001).
STAN FINANSÓW I ZACHOWANIA KONSUMENCKIE
W stosunku do kwietnia nie zmieniły się znacząco oceny stanu finansów gospodarstw domowych. W czerwcu nieco mniej ankietowanych zadeklarowało, że w ciągu miesiąca poprzedzającego badanie w ich gospodarstwach domowych ograniczano wydatki na zaspokojenie bieżących potrzeb (35% wobec 37% w kwietniu), a odsetek pożyczających pieniądze na ten cel nie zmienił się (9%). Podobnie jak wcześniej ponad połowie badanych udało się zaoszczędzić trochę pieniędzy (54% wobec 53%).
W czerwcu trochę częściej niż w kwietniu respondenci deklarowali dokonywanie w ciągu ostatniego miesiąca większych planowanych zakupów czy inwestycji, takich jak zakup mebli, wycieczek, obligacji (wzrost z 29% do 33%), co można wiązać z organizowaniem wyjazdów wakacyjnych. Natomiast praktycznie nie zmieniły się odsetki dokonujących takich zakupów w sposób nieplanowany, spontaniczny (16% wobec 17% w kwietniu), jak również planujących większe zakupy, inwestycje w perspektywie najbliższego miesiąca (23% wobec 24%).
OCZEKIWANIA INFLACYJNE I DOCHODOWE
Według szybkiego szacunku GUS
2Pokaż przypis ceny towarów i usług konsumpcyjnych w czerwcu w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego wzrosły o 2,5% wobec 3,1% w maju, 3,2% w kwietniu i 3,0% w marcu
3Pokaż przypis.
Po odnotowanym w kwietniu wzroście obaw dotyczących szybszego tempa wzrostu cen na skutek wybuchu konfliktu na Bliskim Wschodzie, w czerwcu oczekiwania inflacyjne wróciły mniej więcej do poziomu sprzed wybuchu tego konfliktu, tj. z lutego i wcześniejszych miesięcy. Obecnie nieco więcej niż co piąty ankietowany uważa, że w perspektywie najbliższego roku ceny będą rosły szybciej niż w ciągu minionych dwunastu miesięcy (22% wobec 45% w kwietniu), a największa część badanych sądzi, że w zbliżonym tempie (52%). Blisko co piąty respondent wyraża większy optymizm w tym obszarze, licząc na wolniejsze tempo ich wzrostu (13%) bądź że nie będą rosły (6%).
Jednocześnie w stosunku do kwietnia zwiększył się nieco udział badanych spodziewających się wzrostu dochodów swojego gospodarstwa domowego w ciągu najbliższego roku (z 31% do 34%), a zmniejszył nieoczekujących zmian w tym zakresie (z 47% do 45%). Natomiast odsetek ankietowanych obawiających się ich spadku prawie się nie zmienił się (17% wobec 18% w kwietniu).
PERSPEKTYWY NA PRZYSZŁOŚĆ
Wymiar indywidualny
W porównaniu z kwietniem w czerwcu zmniejszył się odsetek badanych myślących o swojej przyszłości z obawą (z 36% do 32%), nie zmienił się udział patrzących na nią z nadzieją (33%), wzrosła zaś grupa ankietowanych mających do niej ambiwalentne nastawienie (z 27% do 30%). Natomiast opinie dotyczące sytuacji finansowej własnych gospodarstw domowych oraz kondycji krajowej gospodarki w perspektywie roku praktycznie się nie zmieniły.
Podobnie jak w poprzednich pomiarach w ocenach własnej przyszłości nadzieja na poprawę jest porównywalnie często wyrażana co obawy przed pogorszeniem (33% wobec 32%), w postrzeganiu sytuacji finansowej gospodarstw domowych optymizm przeważa nad pesymizmem (35% wobec 28%), a w postrzeganiu perspektyw rozwoju sytuacji gospodarczej – odwrotnie – zdecydowanie silniej wyrażany jest pesymizm niż optymizm (47% wobec 26%).
Wymiar środowiskowy
W czerwcu nastroje w wymiarze środowiskowym są bardzo zbliżone do odnotowanych w kwietniu. We wszystkich trzech obszarach uwzględnionych w badaniu ankietowani w swoim najbliższym otoczeniu dostrzegają więcej pesymizmu niż optymizmu. Stosunkowo największa przewaga występuje w odniesieniu do sytuacji gospodarczej (48% wobec 19%), mniejsza zaś w przypadku sytuacji finansowej gospodarstw domowych (37% wobec 29%) oraz ogólnych perspektyw na przyszłość (39% wobec 27%).
WSKAŹNIKI NASTROJÓW KONSUMENCKICH
Na podstawie odpowiedzi na pytania dotyczące sytuacji ankietowanych, tj. zachowań konsumenckich, stanu ich finansów oraz przewidywań odnoszących się do poziomu dochodów, inflacji w ciągu najbliższego roku, a także prognoz sytuacji finansowej gospodarstw domowych oraz kondycji polskiej gospodarki, skonstruowano trzy wskaźniki nastrojów konsumenckich. Pierwszy z nich – wskaźnik optymizmu konsumenckiego (WOK, dawniej WNK) – pokazuje, w ilu obszarach spośród dziesięciu uwzględnionych w sondażu respondenci wyrazili optymizm bądź udzielili odpowiedzi wskazujących na zadowolenie z sytuacji materialnej. Drugi – wskaźnik pesymizmu konsumenckiego (WPK) – pokazuje, w ilu obszarach badani wyrazili pesymizm bądź udzielili odpowiedzi wskazujących na niezadowolenie z sytuacji materialnej. Trzeci natomiast – syntetyczny wskaźnik nastrojów konsumenckich (SWNK) – stanowi różnicę między wskaźnikiem optymizmu i pesymizmu. W przypadku wartości dodatnich pokazuje on, w ilu obszarach przeciętnie optymizm był częściej wyrażany niż pesymizm, a w przypadku wartości ujemnych – w ilu obszarach przeciętnie pesymizm był wyrażany częściej niż optymizm. Dwa pierwsze wskaźniki przyjmują wartości od 0 do 10, w zależności od tego, w ilu obszarach respondenci wyrazili optymizm (w przypadku WOK) bądź pesymizm (w przypadku WPK). Natomiast syntetyczny wskaźnik nastrojów konsumenckich (SWNK) przyjmuje odpowiednio wartości od -10 do 10. Średnia wartość wskaźnika WOK dla ogółu badanych wynosi obecnie 3,92, a wskaźnika WPK – 4,29. Można zatem stwierdzić, że badani wyrazili optymizm przeciętnie w blisko czterech obszarach spośród dziesięciu, a pesymizm w nieco ponad czterech. Z kolei syntetyczny wskaźnik nastrojów konsumenckich wynosi -0,37, co oznacza nieznaczną przewagę pesymizmu nad optymizmem. W stosunku do kwietnia wskaźnik optymizmu jest nieco wyższy, a pesymizmu minimalnie niższy, tym samym syntetyczny wskaźnik osiąga wyższą wartość.
TABELA 1. Średnie wartości wskaźników | VI 2025 | VIII 2025 | X 2025 | XII 2025 | II 2026 | IV 2026 | VI 2026 |
|---|
| Wskaźnik optymizmu konsumenckiego (WOK) | 3,93 | 3,88 | 3,85 | 3,95 | 3,73 | 3,78 | 3,92 |
| Wskaźnik pesymizmu konsumenckiego (WPK) | 4,23 | 4,39 | 4,38 | 4,32 | 4,57 | 4,60 | 4,29 |
| Syntetyczny wskaźnik nastrojów konsumenckich (SWNK) | -0,30 | -0,51 | -0,53 | -0,37 | -0,84 | -0,82 | -0,37 |
Wskaźnik optymizmu konsumenckiego (WOK) – dla każdego respondenta zliczone zostały odpowiedzi, w których: 1) wyraził on przekonanie, że ceny w ciągu najbliższych 12 miesięcy będą rosły wolniej niż w ubiegłym roku lub że nie będą rosły; 2) wyraził przekonanie, że w ciągu najbliższych 12 miesięcy dochody jego gospodarstwa domowego wzrosną; 3) myśli z nadzieją o sytuacji finansowej swojego gospodarstwa domowego w ciągu najbliższych 12 miesięcy; 4) myśli z nadzieją o sytuacji gospodarczej w Polsce w ciągu najbliższych 12 miesięcy, a w ciągu ostatniego miesiąca w jego gospodarstwie domowym: 5) nie trzeba było ograniczać wydatków na zaspokojenie bieżących potrzeb; 6) nie było konieczne pożyczanie pieniędzy na zaspokojenie bieżących potrzeb; 7) udało się zaoszczędzić trochę pieniędzy; 8) dokonano większych planowanych zakupów, inwestycji; 9) dokonano większych, nieplanowanych wcześniej inwestycji; 10) planuje się w ciągu najbliższego miesiąca większe zakupy, inwestycje
Wskaźnik pesymizmu konsumenckiego (WPK) – dla każdego respondenta zliczone zostały odpowiedzi, w których: 1) wyraził on przekonanie, że ceny w ciągu najbliższych 12 miesięcy będą rosły szybciej niż w ciągu ostatniego roku; 2) wyraził przekonanie, że w ciągu najbliższych 12 miesięcy dochody jego gospodarstwa domowego spadną; 3) myśli z obawą o sytuacji finansowej swojego gospodarstwa domowego w ciągu najbliższych 12 miesięcy; 4) myśli z obawą o sytuacji gospodarczej w Polsce w ciągu najbliższych 12 miesięcy, a w ciągu ostatniego miesiąca w jego gospodarstwie domowym: 5) trzeba było ograniczać wydatki na zaspokojenie bieżących potrzeb; 6) było konieczne pożyczanie pieniędzy na zaspokojenie bieżących potrzeb; 7) nie udało się zaoszczędzić trochę pieniędzy; 8) nie dokonano większych planowanych zakupów, inwestycji; 9) nie dokonano większych, nieplanowanych wcześniej inwestycji; 10) nie planuje się w ciągu najbliższego miesiąca większych zakupów, inwestycji
Syntetyczny wskaźnik nastrojów konsumenckich (SWNK) stanowi różnicę między WOK i WPK (WOK – WPK)
Syntetyczny wskaźnik nastrojów konsumenckich (SWNK) osiąga najwyższe wartości – świadczące o największej przewadze optymizmu nad pesymizmem – wśród badanych o najwyższych dochodach osobistych netto wynoszących co najmniej 9000 zł (2,2), zadowolonych z warunków materialnych gospodarstw domowych (1,2), absolwentów wyższych uczelni (1,1), najmłodszych ankietowanych w wieku 18-24 lata (0,8), a biorąc pod uwagę status społeczno-zawodowy – prywatnych przedsiębiorców (0,9).
Natomiast najniższe, ujemne wartości – świadczące o stosunkowo największej przewadze pesymizmu – wskaźnik przyjmuje wśród osób niezadowolonych z warunków materialnych gospodarstw domowych (-6,0), osiągających dochody osobiste netto nie wyższe niż 1999 zł (-2,6), w grupie badanych z wykształceniem zasadniczym zawodowym (-2,3), respondentów w wieku powyżej 55 lat (-1,2 wśród badanych w wieku 55–64 lata i -1,1 w wieku 65 lat i więcej), a biorąc pod uwagę status społeczno-zawodowy – wśród rolników (-2,7).
Badanie „Nastroje konsumenckie” (10) zostało zrealizowane metodą wywiadów telefonicznych wspomaganych komputerowo (CATI – 80%) oraz wywiadów internetowych (CAWI – 20%) w okresie 22–25 czerwca 2026 roku na próbie dorosłych mieszkańców Polski (N=1001).
Przewiń do góry