PUBLIKACJE

Postanowiliśmy kolejny raz przyjrzeć się temu, jak Polacy postrzegają ludzi bogatych. Kwestia ta jest przedmiotem naszych cyklicznych badań. Realizujemy je zwykle w odstępach kilkuletnich od pierwszej połowy lat 90., a więc od momentu, w którym gospodarka rynkowa zaczęła na dobre funkcjonować w naszym kraju, w naturalny sposób powodując zwiększenie rozwarstwienia społecznego.

W ocenie pytanych, aby być uznawanym za osobę bogatą, należy miesięcznie uzyskiwać dochód w wysokości co najmniej 10 000 zł na osobę w rodzinie.

Z deklaracji badanych wynika, że w Polsce przybywa ludzi bogatych. Niespełna czterech na dziesięciu respondentów uważa, że udział bogatych w naszym społeczeństwie nie przekracza 10% – w badaniu z 2019 roku takie deklaracje stanowiły aż 50% wszystkich odpowiedzi. Znacząco wzrosła jednak liczba uważających, że odsetek ludzi bogatych mieści się w przedziale 11–49 na 100 mieszkańców Polski.

Przeszło czterech na dziesięciu pytanych deklaruje, że osoby bogate cieszą się szacunkiem i poważaniem ze strony innych osób. Przeciwny pogląd wyraża dwie piąte badanych.

Sześciu na dziesięciu ankietowanych (62%, wzrost o 12 punktów procentowych od 2019 roku) deklaruje, że zna przynajmniej jedną osobę/rodzinę, którą można uznać za naprawdę bogatą, a ponad jedna trzecia (36%, spadek o 10 punktów) jest zdania, że w kolejnych latach liczba bogatych w Polsce będzie się zwiększać.

Zdaniem Polaków czynnikiem najczęściej decydującym o osiągnięciu bogactwa jest pracowitość.

Blisko ośmiu na dziesięciu ankietowanych twierdzi, że w Polsce ludzie nie mają równych szans wzbogacenia się.

SPOŁECZNY ZASIĘG BOGACTWA

Czy dużo, Pana(i) zdaniem, jest dziś w naszym kraju ludzi bogatych? Jak Pan(i) ocenia, ilu bogatych przypada na 100 mieszkańców Polski?
- Do 5
- 6-10
- 11-49
- 50 i więcej
- Trudno powiedzieć
/wykres + tabela: średnia, mediana i modalna z wartości podanych przez respondentów - VII 2019, XI 2025/

Czy Pan(i) osobiście zna kogoś naprawdę bogatego lub naprawdę bogatą rodzinę?
- Tak, ja sam(a) należę do takich ludzi
- Tak, znam jednego lub dwóch bogatych (jedną lub dwie rodziny)
- Tak, znam kilku takich ludzi (kilka takich rodzin)
- Nie, nie znam nikogo takiego, kogo można by nazwać bogatym
- Trudno powiedzieć
/wykres oraz tabela aneksowa: ja sam(a), znam takich ludzi, nie znam nikogo takiego, trudno powiedzieć/

Jak Pan(i) sądzi, czy w ciągu najbliższych kilku lat ludzi naprawdę bogatych będzie w Polsce:
- znacznie więcej niż obecnie
- nieco więcej
- tyle samo
- nieco mniej
- znacznie mniej niż obecnie
- Trudno powiedzieć
/wykres/ oraz /tabela wg terminów badań I 1997, I 1999, I 2004, V 2007, VII 2019, XI 2025/ oraz tabela aneksowa: więcej, tyle samo, mniej, trudno powiedzieć/

SPOŁECZNIE POSTRZEGANY PRÓG BOGACTWA

Ile pieniędzy na jedną osobę miesięcznie musi mieć rodzina, żeby uznawana była za naprawdę bogatą? Chodzi nam o wysokość dochodu netto (na rękę) na jedną osobę w rodzinie.
- Poniżej 5000 zł
- Od 5000 do 9999 zł
- Od 10000 do 14999 zł
- Od 15000 do 29999 zł
- Od 30000 do 49999 zł
- 50000 zł i więcej
- Trudno powiedzieć
/wykres/
Tabela - mediana, modalna, średnia z wartości podanych przez respondentów oraz średnia po wyłączeniu obserwacji odstających

POSTRZEGANIE LUDZI BOGATYCH

Czy bogaci cieszą się, Pana(i) zdaniem, szacunkiem i poważaniem ze strony innych ludzi czy też nie?
- Zdecydowanie tak
- Raczej tak
- Raczej nie
- Zdecydowanie nie
- Trudno powiedzieć
/wykres kołowy oraz wykres wg terminów badań XII 1992, XII 1994, I 1997, I 1999, I 2004, V 2007, VII 2019, XI 2025/ oraz /tabela aneksowa: tak, nie, trudno powiedzieć/

Co, Pana(i) zdaniem, przede wszystkim decyduje o tym, że niektórzy ludzie w stosunkowo krótkim czasie dochodzą do wielkich pieniędzy? Proszę wybrać nie więcej niż trzy czynniki
- Pracowitość, całkowite poświęcenie się temu, co robią
- Odwaga i gotowość do ryzyka
- Ich talenty i zdolności
- Wykorzystywanie luk prawnych
- Lekceważenie lub omijanie prawa
- Bezwzględność w stosunku do innych ludzi
- Szczęście, ślepy los
- Przekupstwo urzędników
- Pomoc rodziny
- Coś innego
- Trudno powiedzieć
/wykres oraz tabela wg terminów badań X 1992, XII 1994, I 1997, I 1999, I 2004, V 2007, VII 2019, XI 2025/

Czy sądzi Pan(i), że:
- obecnie w Polsce każdy ma równe szanse wzbogacenia się
- obecnie w Polsce ludzie nie mają równych szans, tylko nieliczni mogą się wzbogacić
- Trudno powiedzieć
/wykres/ oraz /wykres wg terminów badań XII 1994, I 1997, I 1999, I 2004, V 2007, VII 2019, XI 2025/ oraz /tabela aneksowa/

Aneks - tabele zróżnicowań społeczno-demograficznych