Badania CBOS z ostatnich lat pokazują, że stosunek do rozwoju integracji europejskiej wyznacza obecnie główną oś podziałów politycznych w Polsce. W styczniowym sondażu zapytaliśmy badanych o szereg kwestii dotyczących integracji: poparcie dla członkostwa Polski w Unii Europejskiej, ocenę jego skutków, oczekiwania dotyczące kierunku zmian w UE i stosunek do ewentualnego polexitu.
Poziom aprobaty obecności Polski w Unii Europejskiej praktycznie nie zmienił się od lipca ubiegłego roku. Poparcie dla członkostwa w UE deklaruje 82% badanych. Przeciwnych mu jest 14% ankietowanych.
Wśród korzyści wynikających z członkostwa w UE badani najczęściej wymieniają otwarte granice i swobodę podróżowania (73%), możliwość podejmowania pracy na terenie UE (49%) i wykorzystywania funduszy unijnych (47%) oraz poprawę infrastruktury w kraju (52%).
Przekonanie, że członkostwo w UE nadmiernie ogranicza suwerenność naszego kraju, wyraża obecnie 38% pytanych (o 6 punktów procentowych mniej niż dwa lata temu), połowa (50%, wzrost o 7 punktów od 2024 roku) jest przeciwnego zdania. Obawy związane ze zmniejszeniem suwerenności Polski dotyczą przede wszystkim rolnictwa i polityki rolnej, a także ochrony środowiska i klimatu oraz transformacji energetycznej.
Od 2022 roku wyraźnie zmalała aprobata dla pogłębienia integracji europejskiej. Obecnie Polacy są bardziej podzieleni w opiniach na temat pożądanego kierunku zmian w UE. Zbliżone odsetki opowiadają się z jednej strony za pogłębieniem integracji (26%), a z drugiej za zwiększeniem roli państw narodowych (23%) lub nawet wyjściem Polski z UE (5%). Blisko co trzecia osoba (32%) chciałaby zachowania status quo.
W ocenie większości badanych (62%) hipotetyczne wyjście Polski z UE przyniosłoby naszemu krajowi więcej strat niż zysków. Tylko niespełna co dziesiąty (9%) widzi głównie korzyści z tym związane. O równowadze zysków i strat mówi 16% respondentów.
POPARCIE DLA CZŁONKOSTWA POLSKI W UE
Stosunek do członkostwa Polski w UE-Zwolennicy-Przeciwnicy-Niezdecydowani/tabela wg terminów badań VI 2017-I 2026 oraz wykres wg terminów badań 1994-2026 oraz tabela wg potencjalnych elektoratów partyjnych oraz tabela aneksowa/
Ocena skutków członkostwaOdpowiedzi na siedmiostopniowej skali (1–7)
Członkostwo w UE przynosi Polsce więcej korzyści niż strat (punkty 1–3 na skali)Członkostwo w UE przynosi Polsce tyle samo korzyści co strat (punkt 4 na skali)Członkostwo w UE przynosi Polsce więcej strat niż korzyści (punkty 5–7 na skali)Trudno powiedzieć
* dla Polski* dla respondenta osobiście/wykresy uwzględniające terminy badań od 1994 roku oraz tabele wg potencjalnych elektoratów partyjnych oraz tabela aneksowa/
Postrzeganie skutków członkostwa w wymiarze krajowym i prywatnym /wykres kołowy/
Jakie są, w Pana(i) ocenie, korzyści z członkostwa Polski w Unii Europejskiej? Z podanej listy proszę wskazać 3–4 główne korzyści.Otwarte granice, swoboda podróżowaniaPoprawa infrastruktury – budowa dróg, wodociągów itd.Swoboda podejmowania przez Polaków pracy na terenie UEMożliwość korzystania z funduszy unijnychZwiększenie bezpieczeństwa krajuRozwój gospodarczy związany z udziałem w wolnym rynkuKorzyści dla rolnictwa i dla rolnikówPrzestrzeganie wspólnych praw i wartościPoprawa stanu środowiska naturalnego, ochrona klimatuMożliwość odwołania się do unijnych sądówInne korzyściNie widzę żadnych korzyściTrudno powiedzieć /wykres/
POSTRZEGANIE SUWERENNOŚCI POLSKI W UE
Z którym ze stwierdzeń się Pan(i) zgadza?Członkostwo w UE zbytnio ogranicza suwerenność, niezależność PolskiCzłonkostwo w UE nie ogranicza zbytnio suwerenności, niezależności PolskiTrudno powiedzieć /wykres 2014 - 2026 oraz tabela uwzględniająca potencjalne elektoraty partyjne/
W jakich dziedzinach członkostwo w Unii Europejskiej zbytnio ogranicza suwerenność, niezależność Polski?ODPOWIEDZI NA PYTANIE OTWARTE OSÓB DEKLARUJĄCYCH, ŻE CZŁONKOSTWO W UE NADMIERNIE OGRANICZA SUWERENNOŚĆ NASZEGO KRAJURolnictwoGospodarka, likwidacja niektórych branż, brak możliwości wspierania firmEkologia, ochrona klimatu i środowiska, Zielony ŁadEnergetyka, transformacja energetyczna; odchodzenie od węglaWymiar sprawiedliwości, sądownictwoUmowa z Mercosurem, także handel – ogólnieMigracje, konieczność przyjmowania uchodźcówWartości i standardy kulturowe – aborcja, eutanazja, LGBT, także oświataPrawa i swobody obywatelskie, wolność słowa – ograniczeniaPraworządność – ogólnieWprowadzenie euro, wprowadzanie na siłę euro w PolsceBezpieczeństwo, obronność, wojskoFinanseOgólnie – prawo, konieczność dostosowania prawa, narzucanie wymogów i prawOgólnie – swobodne rządzenie państwem, ograniczona suwerenność; w wielu dziedzinachOgólnie – politykaPoczucie, że nic nam nie wolno, ciągle coś blokują, kary nakładane na PolskęPrawo UE a polska konstytucja: prawo unijne ponad polską konstytucją, przepisy unijne niezgodne z polską konstytucjąPrzekonanie, że to największe, najsilniejsze państwa unijne decydują, brak równości w UEInne odpowiedziTrudno powiedzieć
STOSUNEK DO UMOWY UE–MERCOSUR
Czy popiera Pan(i) podpisanie umowy handlowej między Unią Europejską a krajami Mercosuru, takimi jak Argentyna, Brazylia, Urugwaj i Paragwaj?TakNieNie słyszałe(a)m o tej umowieTrudno powiedzieć
/wykres oraz tabela uwzględniająca potencjalne elektoraty partyjne/
OCZEKIWANIA DOTYCZĄCE KIERUNKU ZMIAN W UE
Która z tych możliwych wizji przyszłości Polski i Unii Europejskiej Panu(i) osobiście najbardziej odpowiada?Wyjście Polski z Unii EuropejskiejOgraniczenie integracji i zwiększenie roli państw narodowych w Unii EuropejskiejZachowanie obecnego stanu integracjiPogłębienie integracji między wszystkimi państwami członkowskimi Unii EuropejskiejPowstanie Europy „wielu prędkości", w której niektóre państwa współpracują ze sobą ściślej niż pozostałeTrudno powiedzieć
/wykres z terminami badań oraz tabele uwzględniająca elektoraty partyjne/
Czy, w Pana(i) ocenie, wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej przyniosło jej:więcej korzyści niż strattyle samo korzyści co stratwięcej strat niż korzyściTrudno powiedzieć
Czy wyjście Polski z Unii Europejskiej przyniosłoby naszemu krajowi:więcej korzyści niż strattyle samo korzyści co stratwięcej strat niż korzyściTrudno powiedzieć/wykresy oraz tabela uwzględniająca elektoraty partyjne/
Czy poza Unią Europejską Polska rozwijałaby się lepiej, gorzej czy też tak samo jak obecnie?
Czy poza Unią Europejską Polska byłaby bardziej, mniej czy też tak samo bezpieczna jak obecnie?
Czy poza Unią Europejską pozycja Polski w Europie i świecie byłaby lepsza, gorsza czy też taka sama jak obecnie?
/wykresy oraz tabela uwzględniająca elektoraty partyjne/
Aneks - tabele zróżnicowań społeczno-demograficznych