Ponad połowa Polaków termin „praworządność” rozumie jako „równość wszystkich obywateli wobec prawa” (53%), więcej niż czterech na dziesięciu respondentów łączy z tym terminem „przestrzeganie prawa przez władze publiczne” (45%), a także „niezależność sądów od polityki” (44%). Jeden na pięciu ankietowanych definiuje praworządność jako „przestrzeganie prawa przez obywateli” (20%), zaś więcej niż co ósmy (12%) – jako „dostęp obywateli do sądów i pomocy prawnej”.
Najlepiej ocenianymi wymiarami praworządności w Polsce są: „legitymizacja prawa” (przekonanie, że prawo obowiązujące w Polsce jest warte przestrzegania) oraz „dostęp do wymiaru sprawiedliwości”. Z nieco gorszymi społecznymi ocenami spotykają się takie wymiary praworządności jak: „zaufanie do sądów”, „legalizm władzy” oraz „niezależność sądów”. Ankietowani zdecydowanie najgorzej oceniają wymiar „równości wobec prawa”.
Oceny praworządności są silnie związane z ocenami własnych warunków materialnych, a także z preferencjami politycznymi badanych. Najlepiej stan praworządności w Polsce oceniają sympatycy rządzącej Koalicji Obywatelskiej, natomiast zwolennicy ugrupowań opozycyjnych są dużo bardziej zdystansowani wobec takich opinii.
ROZUMIENIE TERMINU "PRAWORZĄDNOŚĆ"
Oto kilka sposobów rozumienia słowa "praworządność". Proszę wskazać nie więcej niż dwa, które są najbliższe temu, jak Pan(i) rozumie praworządność- równość wszystkich obywateli wobec prawa- przestrzeganie prawa przez władze publiczne- niezależność sądów od polityki- przestrzeganie prawa przez obywateli- dostęp obywateli do sądów i pomocy prawnej- żadne z nich nie kojarzy mi się z praworządnością- Trudno powiedzieć[wykres]
OCENA STANU PRAWORZĄDNOŚCI W POLSCE
W jakim stopniu zgadza się Pan(i) z następującymi stwierdzeniami, myśląc o obecnej sytuacji w Polsce?- Władze publiczne przestrzegają wyroków, nawet gdy są one dla nich niekorzystne- Politycy ponoszą realna konsekwencje za naruszenie prawa- Sędziowie w Polsce są niezależni od polityków- Sądy wydają orzeczenia bez nacisków politycznych- Prawo w Polsce jest stosowane jednakowo wobec wszystkich obywateli- Politycy podlegają takim samym zasadom prawnym jak zwykli obywatele- Osoby bogate lub wpływowe są traktowane przez sądy tak samo jak inni- Ogólnie rzecz biorąc, do sądów w Polsce można mieć zaufanie- Prawo obowiązuje w Polsce jest warte przestrzegania- W razie sporu wiadomo, gdzie można uzyskać pomoc prawną- Każdy ma realny dostęp do sądu, niezależnie od sytuacji materialnej[tabela]
LEGALIZM WŁADZY
Władze publiczne przestrzegają wyroków sądów, nawet gdy są one dla nich niekorzystne
Politycy ponoszą realne konsekwencje za naruszenie prawa- Zgadzam się- Nie zgadzam się- Trudno powiedzieć[tabela]
Średnia wartość wskaźnika legalizmu władzy a ocena własnych warunków materialnych[tabela]
Średnia wartość wskaźnika legalizmu władzy a poglądy polityczne[tabela]
Średnia wartość wskaźnika legalizmu władzy w poszczególnych elektoratach[tabela]
NIEZALEŻNOŚĆ SĄDÓW
Sędziowie w Polsce są niezależni od polityków
Sądy wydają orzeczenia bez nacisków politycznych- Zgadzam się- Nie zgadzam się- Trudno powiedzieć[tabela]
Wartość wskaźnika niezależności sądów w poszczególnych elektoratach[tabela]
Średnia wartość wskaźnika niezależności sądów a poglądy polityczne[tabela]
RÓWNOŚĆ WOBEC PRAWA
Prawo w Polsce jest stosowane jednakowo wobec wszystkich obywateli
Politycy podlegają takim samym zasadom prawnym jak zwykli obywatele- Zgadzam się- Nie zgadzam się- Trudno powiedzieć[tabela]
Średnia wartość wskaźnika równości wobec prawa a ocena własnych warunków materialnych[tabela]
Średnia wartość wskaźnika równości wobec prawa a poglądy polityczne[tabela]
Średnia wartość wskaźnika równości wobec prawa w poszczególnych elektoratach[tabela]
DOSTĘP DO WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI
W razie sporu wiadomo, gdzie można uzyskać pomoc prawną
Każdy ma realny dostęp do sądu, niezależnie od sytuacji materialnej- Zgadzam się- Nie zgadzam się- Trudno powiedzieć[tabela]
Średnia wartość wskaźnika dostępu do wymiaru sprawiedliwości a ocena własnych warunków materialnych[tabela]
Wartość wskaźnika dostępu do wymiaru sprawiedliwości w poszczególnych elektoratach[tabela]
ZAUFANIE DO SĄDÓW
Ogólnie rzecz biorąc, do sądów w Polsce można mieć zaufanie- Zgadzam się- Nie zgadzam się- Trudno powiedzieć[tabela]
Średnia wartość wskaźnika zaufania do sądów a ocena własnych warunków materialnych[tabela]
Średnia wartość wskaźnika zaufania do sądów a poglądy polityczne[tabela]
Wartość wskaźnika zaufania do sądów w poszczególnych elektoratach[tabela]
LEGITYMIZACJA PRAWA
Prawo obowiązujące w Polsce jest warte przestrzegania- Zgadzam się- Nie zgadzam się- Trudno powiedzieć[tabela]
Wartość wskaźnika legitymizacji prawa w poszczególnych elektoratach[tabela]
Średnie wartości wskaźnika praworządności w poszczególnych wymiarachLegitymizacja prawaDostęp do wymiaru sprawiedliwościLegalizm władzyNiezależność sądówRówność wobec prawaZaufanie do sądów[tabela]
Aneks: tabele zróżnicowań społeczno-demograficznych
Przewiń do góry