PUBLIKACJE

Ponad połowa Polaków termin „praworządność” rozumie jako „równość wszystkich obywateli wobec prawa” (53%), więcej niż czterech na dziesięciu respondentów łączy z tym terminem „przestrzeganie prawa przez władze publiczne” (45%), a także „niezależność sądów od polityki” (44%). Jeden na pięciu ankietowanych definiuje praworządność jako „przestrzeganie prawa przez obywateli” (20%), zaś więcej niż co ósmy (12%) – jako „dostęp obywateli do sądów i pomocy prawnej”.

Najlepiej ocenianymi wymiarami praworządności w Polsce są: „legitymizacja prawa” (przekonanie, że prawo obowiązujące w Polsce jest warte przestrzegania) oraz „dostęp do wymiaru sprawiedliwości”. Z nieco gorszymi społecznymi ocenami spotykają się takie wymiary praworządności jak: „zaufanie do sądów”, „legalizm władzy” oraz „niezależność sądów”. Ankietowani zdecydowanie najgorzej oceniają wymiar „równości wobec prawa”.

Oceny praworządności są silnie związane z ocenami własnych warunków materialnych, a także z preferencjami politycznymi badanych. Najlepiej stan praworządności w Polsce oceniają sympatycy rządzącej Koalicji Obywatelskiej, natomiast zwolennicy ugrupowań opozycyjnych są dużo bardziej zdystansowani wobec takich opinii.

ROZUMIENIE TERMINU "PRAWORZĄDNOŚĆ"

Oto kilka sposobów rozumienia słowa "praworządność". Proszę wskazać nie więcej niż dwa, które są najbliższe temu, jak Pan(i) rozumie praworządność
- równość wszystkich obywateli wobec prawa
- przestrzeganie prawa przez władze publiczne
- niezależność sądów od polityki
- przestrzeganie prawa przez obywateli
- dostęp obywateli do sądów i pomocy prawnej
- żadne z nich nie kojarzy mi się z praworządnością
- Trudno powiedzieć
[wykres]

OCENA STANU PRAWORZĄDNOŚCI W POLSCE

W jakim stopniu zgadza się Pan(i) z następującymi stwierdzeniami, myśląc o obecnej sytuacji w Polsce?
- Władze publiczne przestrzegają wyroków, nawet gdy są one dla nich niekorzystne
- Politycy ponoszą realna konsekwencje za naruszenie prawa
- Sędziowie w Polsce są niezależni od polityków
- Sądy wydają orzeczenia bez nacisków politycznych
- Prawo w Polsce jest stosowane jednakowo wobec wszystkich obywateli
- Politycy podlegają takim samym zasadom prawnym jak zwykli obywatele
- Osoby bogate lub wpływowe są traktowane przez sądy tak samo jak inni
- Ogólnie rzecz biorąc, do sądów w Polsce można mieć zaufanie
- Prawo obowiązuje w Polsce jest warte przestrzegania
- W razie sporu wiadomo, gdzie można uzyskać pomoc prawną
- Każdy ma realny dostęp do sądu, niezależnie od sytuacji materialnej
[tabela]

LEGALIZM WŁADZY

Władze publiczne przestrzegają wyroków sądów, nawet gdy są one dla nich niekorzystne

Politycy ponoszą realne konsekwencje za naruszenie prawa
- Zgadzam się
- Nie zgadzam się
- Trudno powiedzieć
[tabela]

Średnia wartość wskaźnika legalizmu władzy a ocena własnych warunków materialnych
[tabela]