Życie po zmianie. Warunki życia i satysfakcje Polaków
Książce naszej nadaliśmy tytuł Życie po zmianie, zdając sobie sprawę ze znacznego uproszczenia, każde życie bowiem, w tym także społeczno-gospodarcze, podlega ciągłym zmianom. Tytuł podkreśla jednak nie tyle zakończenie różnorodnych zmian zachodzących w polskim społeczeństwie, gospodarce i polityce, ile ich zupełnie inny - ewolucyjny już a nie radykalny - charakter. W książce wydanej w 2000 r. podsumowaliśmy okres przekształceń ustrojowych, czyli budowy systemu demokracji wolnorynkowej [K. Zagórski, M. Strzeszewski (red.) Nowa rzeczywistość: Oceny i opinie 1989-1999, CBOS, Wydawnictwo Akademickie Dialog, Warszawa 2000]. Przekształcenia ustrojowe stanowiły pierwszą radykalną zmianę w ostatnim dwudziestoleciu.
Pięć lat później opublikowaliśmy książkę podsumowującą następną radykalną zmianę, jaką stanowiło wejście Polski do Unii Europejskiej [K. Zagórski, M. Strzeszewski (red.), Polska - Europa - Świat: Opinia publiczna w okresie integracji, CBOS - Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2005]. Obie książki koncentrowały się na obrazie tych zmian w opinii publicznej i na ich wpływie na poglądy i postawy Polaków. W mniejszym stopniu koncentrowały się na subiektywnych i obiektywnych aspektach warunków bytu.
Obecnie zachodzące zmiany nie mają już tak radykalnego charakteru, jak budowa ustroju demokracji wolnorynkowej i przystąpienie do Unii Europejskiej. Polegają przede wszystkim na stopniowym ulepszaniu systemu społeczno-gospodarczego, dostosowywaniu go do warunków i wymogów zintegrowanej Europy i przystosowywaniu się społeczeństwa do życia w ugruntowanych już, choć ulegających ciągłej modyfikacji nowych warunkach. Procesy te przebiegają nie bez trudności i niepożądanych negatywnych zjawisk ubocznych, choć ich kierunek jest akceptowany i na ogół dobrze oceniany przez społeczeństwo, o czym świadczą między innymi systematycznie prowadzone badania opinii publicznej, w tym liczne badania CBOS.
Ostatecznym celem wszelkich, zarówno radykalnych, jak i ewolucyjnych zmian społeczno-gospodarczych i politycznych winno być nie tylko podtrzymanie egzystencji nowoczesnego państwa i społeczeństwa, lecz także zapewnienie takich warunków tej egzystencji, jakie zgodne są z aspiracjami i potrzebami narodu; innymi słowy zapewniają mu właściwe, szeroko pojęte warunki życia i dobrą kondycję. Dlatego też w drugiej połowie 2007 roku CBOS zrealizował ogromny program badań Warunki życia społeczeństwa polskiego: problemy i strategie*, który ocenić miał sytuację w tym względzie.
Obecnie prezentowana książka zawiera pogłębione i przedstawione w szerszym kontekście teoretycznym lub empirycznym opracowania, dotyczące poszczególnych aspektów bardzo szeroko pojętych warunków życia.
2009-04-19|Autor: Krzysztof Zagórski (red.)
Przewiń do góry