Niezależnie od wieku respondenci, myśląc o swojej starości, niezmiennie najbardziej obawiają się chorób, niepełnosprawności (70%) oraz utraty samodzielności i uzależnienia od innych ludzi (57%).
Zdecydowanie mniejsze niż w latach ubiegłych są obawy dotyczące złych warunków życia, trudności z utrzymaniem się w starszym wieku – w 2000 roku wyrażało je 41%, a obecnie – 22% ankietowanych.
Większość badanych (59%) chciałaby w starszym wieku mieszkać we własnym mieszkaniu, korzystając z doraźnej pomocy bliskich – rodziny, przyjaciół, sąsiadów. Mniejszy niż w latach ubiegłych jest odsetek osób preferujących zamieszkanie w okresie starości z dziećmi, wnukami lub innymi krewnymi (w 2000 roku stanowili oni 20%, obecnie – 8%).
Ponad cztery piąte ankietowanych poniżej 60 roku życia (82%) spodziewa się, że w starszym wieku będzie utrzymywać się z emerytury. Większość (ogółem 60%) zakłada, że – przynajmniej dorywczo – będzie pracować zarobkowo. Ogółem ponad połowa (55%) liczy na oszczędności i zyski z inwestycji, w tym 28% na dochody z „trzeciego filaru”.
OBAWY ZWIĄZANE ZE STAROŚCIĄ
Niezależnie od tego, w jakim jest Pan(i) obecnie wieku i jaka jest Pana(i) sytuacja życiowa, proszę powiedzieć, czego najbardziej obawia się Pan(i), myśląc o swojej starości??- Chorób, niepełnosprawności, utraty pamięci;- Bycia ciężarem dla innych, utraty samodzielności, uzależnienia od innych ludzi;- Samotności, utraty osób bliskich;- Złych warunków życia, trudności z utrzymaniem się- Cierpienia- Niepewności, gdzie i z kim będzie Pan(i) mieszkać, kto będzie się Panem(ią) opiekować- Poczucia, że jest się niepotrzebnym- Niczego szczególnego się nie obawiam[wykres według terminów badań: XI 2000, XI 2009, V 2012, IV 2026]
Niezależnie od tego, w jakim jest Pan(i) obecnie wieku i jaka jest Pana(i) sytuacja życiowa, proszę powiedzieć, czego najbardziej obawia się Pan(i), myśląc o swojej starości?- Chorób, niepełnosprawności, utraty pamięci;- Bycia ciężarem dla innych, utraty samodzielności, uzależnienia od innych ludzi;- Samotności, utraty osób bliskich;- Złych warunków życia, trudności z utrzymaniem się- Cierpienia- Niepewności, gdzie i z kim będzie Pan(i) mieszkać, kto będzie się Panem(ią) opiekować- Poczucia, że jest się niepotrzebnym- Niczego szczególnego się nie obawiam- Trudno powiedzieć[wykres z odpowiedziami dwóch grup respondentów: osób poniżej 60 lat i 60+]
PREFERENCJE DOTYCZĄCE MIEJSCA MIESZKANIA
Jak chciał(a)by Pan(i) zorganizować swoje życie w starszym wieku, kiedy będzie Pan(i) potrzebował(a) pomocy? Czy przede wszystkim chciał(a)by Pan(i):- mieszkać we własnym mieszkaniu, korzystając z doraźnej pomocy osób bliskich – rodziny, przyjaciół, sąsiadów;- mieszkać we własnym mieszkaniu, mając zapewnioną opłaconą przez siebie stałą pomoc osób zajmujących się opieką nad ludźmi starymi;- mieszkać we własnym mieszkaniu, mając zapewnioną bezpłatną stałą pomoc, np. opieki społecznej, Caritasu lub innych wolontariuszy;- dzielić mieszkanie z dziećmi, wnukami lub dalszą rodziną;- zamieszkać na specjalnym osiedlu dla seniorów z całodobową opieką;- wynająć komuś obcemu pokój lub część mieszkania w zamian za opiekę;- mieszkać wspólnie z innymi starszymi ludźmi w celu wzajemnego wspomagania się;- zamieszkać w prywatnym domu opieki- zamieszkać w domu pomocy społecznej- Inne rozwiązanie- Nie wiem, nie zastanawiałe(a)m się nad tym[wykres według terminów badania: XI 2000, XI 2009, V 2012, IV 2026]
Z CZEGO BĘDZIEMY UTRZYMYWAĆ SIĘ NA STAROŚĆ
Czy zdarza się Panu(i) myśleć o własnej starości i o tym, z czego się Pan(i) będzie wtedy utrzymywał(a)?- Tak, bardzo często- Tak, dość często- Tak, ale raczej rzadko- Nie[wykres kołowy z odpowiedziami badanych poniżej 60 roku życia]
Czy zdarza się Panu(i) myśleć o własnej starości i o tym, z czego się Pan(i) będzie wtedy utrzymywał(a)?- Tak, bardzo często- Tak, dość często- Tak, ale raczej rzadko- Nie[wykres z odpowiedziami badanych poniżej 60 roku życia według wykształcenia]
Czy zdarza się Panu(i) myśleć o własnej starości i o tym, z czego się Pan(i) będzie wtedy utrzymywał(a)?- Tak, bardzo często- Tak, dość często- Tak, ale raczej rzadko- Nie[wykres z odpowiedziami badanych w wieku 18-44 lata niepobierających emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy według terminów badań: 2016, 2026]
Jak Pan(i) sądzi, z czego będzie się Pan(i) utrzymywał(a) w starszym wieku? Czy będzie to:- emerytura;- praca dorywcza;- korzystanie z innych oszczędności;- dochody z „trzeciego filaru” np. z IKE, IKZE, PPK, z dodatkowego ubezpieczenia- stała praca;- dochody z inwestycji, lokat;- praca na własny rachunek;- dochody z wynajmu lokalu, domu;- pomoc rodziny (dzieci, krewnych);- będzie Pan(i) na utrzymaniu męża/żony;- gospodarstwo rolne;- zasiłek z pomocy społecznej;- renta z tytułu niezdolności do pracy;- renta rodzinna;- coś innego[wykres z odpowiedziami badanych poniżej 60 roku życia]
Odsetki deklarujących utrzymywanie się z emerytury w poszczególnych grupach społeczno-demograficznych[tabela według obecnego statusu na rynku pracy oraz wieku]
Odsetki deklarujących utrzymywanie się z zarobkowych źródeł utrzymania w poszczególnych grupach społeczno--demograficznych[tabela według obecnego statusu na rynku pracy oraz wykształcenia, z odpowiedziami respondentów wskazujących przynajmniej jedno źródło spośród następujących kategorii: stała praca, praca dorywcza, praca na własny rachunek, gospodarstwo rolne]
Odsetki deklarujących korzystanie z oszczędności i inwestycji (w tym z oszczędności w „trzecim filarze”) w poszczególnych grupach społeczno-demograficznych[tabela według obecnego statusu na rynku pracy, wykształcenia, dochodów per capita w gospodarstwie rolnym i wielkości miejscowości, z odpowiedziami respondentów wskazujących przynajmniej jedno źródło spośród następujących kategorii: dodatkowe ubezpieczenie - dochody z "trzeciego filaru"; dochody z inwestycji; lokat; dochody z wynajmu lokalu, domu; korzystanie z innych oszczędności]
Odsetki deklarujących utrzymanie przez członków rodziny w poszczególnych grupach społeczno- demograficznych[tabela według płci i obecnego statusu na rynku pracy, z odpowiedziami respondentów wskazujących przynajmniej jedno źródło spośród następujących kategorii: pomoc rodzinie, utrzymanie przez męża/żonę]
Odsetki deklarujących korzystanie z innych niż emerytura świadczeń społecznych w poszczególnych grupach społeczno--demograficznych[tabela według płci i obecnego statusu na rynku pracy, z odpowiedziami respondentów wskazujących przynajmniej jedno źródło spośród następujących kategorii: zasiłek z pomocy społecznej, renta z tytułu niezdolności do pracy, renta rodzinna]
Kategorie osób poniżej 60 roku życia wyodrębnione ze względu na przewidywania dotyczące sposobów utrzymania się w starszym wieku- Emeryci Plus- Zwykli emeryci- Nieliczący na emeryturę[wykres kołowy]
Kategorie osób poniżej 60 roku życia wyodrębnione ze względu na przewidywania dotyczące sposobów utrzymania się w starszym wieku – charakterystyka- Liczy na emeryturę- Zamierza pracować- Liczy na oszczędności i zyski z inwestycji- Liczy na utrzymanie przez współmałżonka lub pomoc dzieci- Ma mniej niż 45 lat- Pracuje w pełnym wymiarze czasu- Deklaruje dochody per capita 6000 zł i więcej- Ma wykształcenie wyższe- Ma wykształcenie zasadnicze zawodowe- Kategorie nadreprezentowane- Mieszka w mieście poniżej 20 tys. mieszkańców- Mieszka w mieście od 500 tys. mieszkańców[tabela z odpowiedziami trzech grup respondentów poniżej 60 roku życia: Emeryci Plus, Zwykli emeryci, Nieliczący na emeryturę]
Jak Pan(i) sądzi, z czego będzie się Pan(i) utrzymywał(a) w starszym wieku? Czy będzie to:- emerytura;- korzystanie z innych oszczędności;- praca dorywcza;- dochody z „trzeciego filaru” np. z IKE, IKZE, PPK, z dodatkowego ubezpieczenia- stała praca;- dochody z inwestycji, lokat;- praca na własny rachunek;- dochody z wynajmu lokalu, domu;- pomoc rodziny (dzieci, krewnych);- będzie Pan(i) na utrzymaniu męża/żony;- gospodarstwo rolne;- zasiłek z pomocy społecznej;- renta z tytułu niezdolności do pracy;- renta rodzinna;- coś innego.[tabela z odpowiedziami twierdzącymi osób poniżej 45 roku życia niepobierających emerytury ani renty z powodu niezdolności do pracy według terminów badań: VIII 2016, IV 2026]